Một bộ trích công suất được làm ra để chạy nhiều năm mà ít phải để ý — nhưng ít không có nghĩa là không. Ngoài thực tế, phần lớn hỏng hóc của PTO đều bắt nguồn từ một lần bỏ qua kiểm tra chứ không phải từ lỗi sản xuất: một cái trục chạy khô quá lâu, một con bu-lông bắt chân bị lỏng mà không ai hay, hay một cơ cấu gài chưa bao giờ được chỉnh lại sau mấy tháng chạy rà đầu tiên. Một quy trình đơn giản, đặt theo đúng cường độ làm việc của bộ PTO, là thứ giữ cho nó tin cậy suốt đời chiếc xe.
Đặt lịch theo cường độ làm việc
Không có một mốc thời gian nào hợp cho mọi bộ PTO, vì mức độ làm việc nặng nhẹ khác nhau rất nhiều theo từng công việc. Một bộ PTO chỉ gài trong chốc lát và thưa thớt — như xe ben đổ hàng vài lần mỗi ca — là làm việc ở mức bình thường. Một bộ PTO phải gài liên tục trong thời gian dài, chẳng hạn quay bồn trộn bê tông hay chạy máy thổi liên tục, là làm việc ở mức nặng và cần để ý kỹ hơn, kiểm tra dày hơn. Trước khi lập lịch bảo dưỡng, hãy xác định công việc của bạn thuộc nhóm nào — và nếu còn phân vân, cứ coi như mức nặng mà kiểm tra dày hơn thay vì thưa hơn.
Kiểm tra hằng tuần và trước chuyến
- Soi xem có rò dầu quanh vỏ PTO, phớt trục đầu ra, và các mối nối ống hay rắc-co không
- Nghe xem có tiếng rít, tiếng gõ hay tiếng rào rạo khi PTO đang gài — tiếng kêu thường là dấu hiệu sớm nhất của mòn bánh răng hay bạc đạn
- Kiểm tra bu-lông bắt chân còn đủ lực siết không — rung lắc lâu ngày sẽ làm lỏng mối ghép
- Xác nhận cơ cấu gài (cáp, xi-lanh hơi hay gài điện) chạy êm và vào khớp dứt khoát, không bị trễ hay vào nửa vời
Những việc bảo dưỡng định kỳ
- Tình trạng dầu hộp — kiểm tra mức dầu và chất lượng dầu ở mỗi lần bảo dưỡng phòng ngừa, châm thêm hoặc thay theo đúng chủng loại dầu quy định cho bộ PTO của bạn. Bộ nào làm việc nặng thì phải làm việc này dày hơn.
- Trục và khớp nối — trục truyền động nối PTO với bơm cần được bơm mỡ và kiểm tra độ đồng tâm định kỳ; một cái trục lệch tâm hay khô mỡ là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất khiến PTO mòn sớm.
- Chỉnh lại cơ cấu gài — cơ cấu gài bằng cáp và bằng hơi sẽ rà mòn và thường phải chỉnh lại sau vài tháng chạy đầu tiên, rồi chỉnh định kỳ về sau.
- Phớt và gioăng — một vệt dầu rỉ chậm ở phớt trục hay gioăng vỏ rất dễ bỏ qua, nhưng để lâu sẽ thành một ca sửa lớn hơn nhiều.
Lọc dầu và tất cả những gì PTO dẫn động
PTO hiếm khi tự nó hỏng. Phần lớn những bộ được mang trả về cho chúng tôi đều bị kéo theo bởi một thứ khác bắt vào nó — dầu bẩn, lọc tắc, hay một cái bơm bị kẹt. Bộ PTO nằm giữa hộp số của xe và thiết bị, nên trục trặc ở bên nào cũng truyền qua nó.
- Thay lọc thủy lực đúng hạn — lọc để quá lâu sẽ tắc, dầu đi tắt qua lọc mà không được lọc, và đám mạt lẽ ra bị giữ lại sẽ chạy qua bơm rồi quay về hệ thống. Chi tiết rẻ, hậu quả đắt.
- Để ý chính bản thân dầu — dầu đục như sữa là có nước, dầu khét là đã chạy quá nóng, và dầu lấp lánh là kim loại đã bắt đầu tróc ra từ đâu đó. Gặp một trong ba thứ ấy là lý do để tìm nguyên nhân trước ca làm tới, chứ không phải sau.
- Giữ thùng dầu đủ mức và nắp thở sạch — thùng cạn làm bơm hút phải khí, vừa hại bơm vừa làm nóng dầu; nắp thở tắc sẽ kéo bụi vào mỗi khi mức dầu lên xuống.
- Coi một cái bơm đang đuối là việc gấp — bơm kêu rít, chạy nóng hay tụt áp là bơm sắp hỏng. Nếu nó kẹt cứng trong lúc PTO đang gài, toàn bộ tải sẽ dội ngược qua bánh răng PTO vào thẳng hộp số của xe, và một ca sửa bơm biến thành một ca sửa hộp số.
- Kiểm tra ống, rắc-co và trục truyền tới bơm — một đường ống rò hay một cái trục lệch tâm sẽ đặt tải vào chỗ không đáng, và biểu hiện ra thành tiếng kêu hoặc rung ở PTO.
Những dấu hiệu cần xử lý ngay
- Tiếng kêu hoặc độ rung tăng lên đột ngột khi PTO đang gài
- Gài bị trễ, vào không hết, hoặc phải dùng nhiều lực hơn mới gài được
- Thấy rõ dầu rò, hoặc mức dầu tụt hẳn giữa hai lần kiểm tra
- Vỏ PTO hoặc bơm nóng hơn hẳn bình thường sau một chu kỳ làm việc như mọi khi
- Bơm kêu rít, chạy nóng hoặc tụt áp — hãy dừng lại kiểm tra trước khi nó kẹt cứng.