เกียร์ฝาก Split Shaft คือเกียร์ฝากที่อยู่ในแนวเพลากลางของรถ แทนที่จะยึดอยู่ข้างเกียร์ มันอยู่ระหว่างเกียร์กับเพลาท้าย เพลากลางเดิมจะกลายเป็นเพลาสั้นสองท่อน ท่อนหนึ่งเข้าตัวมัน อีกท่อนออกจากตัวมัน กำลังที่ส่งไปหาล้อจึงวิ่งผ่านตัวมันทั้งหมด ตำแหน่งนี้แหละที่ทำให้มันดึงกำลังได้มากกว่าเกียร์ฝากทั่วไป และขับอุปกรณ์ได้มากกว่า 1 ชิ้น

เกียร์ฝาก Split Shaft ทำงานยังไง

กำลังจากเครื่องยนต์วิ่งผ่านคลัตช์ เข้าเกียร์ แล้วลงเพลากลางไปที่เพลาท้าย Split Shaft อยู่ในแนวนั้น กำลังทุกอย่างที่เกียร์ส่งไปหาเพลาท้ายจึงวิ่งผ่านตัวมัน — แล้วชุดเฟืองข้างในจะส่งกำลังไปที่เพลาท้าย ไปที่ทางออก หรือไปทั้งสองทาง แล้วแต่ประเภท

Split Shaft ทำงานได้ 2 แบบ และเป็นสินค้าคนละแบบกัน แบบ stationary จะตัดเพลาท้ายออกเมื่อเข้าเกียร์ฝาก รถจึงต้องจอดนิ่ง — เหมาะกับปั๊มดับเพลิง รถดูด หรือรถฉีดล้างท่อที่ทำงานอยู่กับที่ ส่วนแบบ Pump & Roll ยังส่งกำลังไปที่เพลาท้ายและขับอุปกรณ์ไปพร้อมกัน รถวิ่งไปทำงานไปได้ — ใช้กับรถดับเพลิงและรถน้ำที่ฉีดน้ำขณะวิ่ง ระหว่างวิ่งต้องค้างเกียร์ไว้เกียร์เดียว เพราะรอบของอุปกรณ์ขึ้นกับรอบของเพลา

A Split Shaft PTO driving, stationary type with the PTO on, and Pump & Roll type ขับรถ — กำลังไปที่ล้ออย่างเดียว เกียร์ Split Shaft เพลาท้าย ปั๊มหยุด แบบ stationary เข้าเกียร์ฝาก — ตัดเพลาท้ายออก เกียร์ Split Shaft ตัดเพลาท้ายออก ปั๊มทำงานทั้ง 2 ตัว แบบ Pump & Roll — ล้อกับปั๊มทำงานพร้อมกัน เกียร์ Split Shaft เพลาท้าย ยังขับอยู่ ปั๊มทำงานขณะรถวิ่ง
ตอนขับรถ Split Shaft แค่ส่งกำลังผ่านไปที่เพลาท้าย แบบ stationary จะตัดเพลาท้ายออกเมื่อเข้าเกียร์ฝาก กำลังจึงไปที่ปั๊มตอนรถจอด ส่วนแบบ Pump & Roll ขับทั้งเพลาท้ายและปั๊มไปพร้อมกัน

แรงบิดต่างกันแค่ไหน

ในรุ่นงานหนัก ต่างกันหลายเท่า เกียร์ฝากติดข้างเกียร์ถูกจำกัดด้วยเฟืองตัวเดียวกับขนาดของช่องที่มันยึดอยู่ ส่วน Split Shaft รุ่นงานหนักถูกสร้างให้รับกำลังทั้งเพลากลาง และส่งกำลังไปที่ทางออกได้มากกว่าเกียร์ฝากติดข้างเกียร์ทุกตัว

แต่ Split Shaft รุ่นเล็กไม่เหมือนกัน บางรุ่นให้แรงบิดที่ทางออกพอ ๆ กับเกียร์ฝากติดข้างเกียร์ตัวแรง ๆ และถูกเลือกเพราะมีทางออกมากกว่าหรือเพราะตำแหน่งติดตั้ง ไม่ได้เลือกเพราะแรงบิด เพราะฉะนั้นต้องดูพิกัดทางออกของรุ่นนั้นจริง ๆ ไม่ใช่ดูแค่ว่าเป็น Split Shaft — และตัวเลขที่ใช้ตัดสินคือแรงบิดที่ปั๊มของคุณต้องการ แจ้งรุ่นปั๊มมา เราเช็คให้ว่าแบบไหนรับไหว

ทำไม Split Shaft ขับปั๊มได้มากกว่า 1 ตัว

มีสองเหตุผล ข้อแรก Split Shaft มีทางออกมากกว่า 1 ทาง อาจเป็นหน้าแปลนสำหรับชนปั๊ม ทางออกต่อเพลา หรือมีช่องติดเกียร์ฝากในตัวเอง แล้วแต่ประเภท ข้อสอง รุ่นงานหนักมีแรงบิดให้แบ่งไปยังทางออกเหล่านั้นมากกว่าเยอะ เพราะมันรับกำลังทั้งเพลากลาง ไม่ใช่แค่ส่วนที่เฟืองตัวเดียวส่งได้

ในการใช้งานจริง รถคันเดียวจึงขับปั๊มน้ำตัวใหญ่กับปั๊มไฮดรอลิกของบูมไปพร้อมกันได้ หรือขับวงจรไฮดรอลิก 2 วงที่ถ้าใช้เกียร์ฝากติดข้างเกียร์ก็รับไม่ไหวทั้งคู่ และยังเป็นทางออกเวลาที่เกียร์รถไม่มีช่องติดเกียร์ฝากว่างเลย

เกียร์ฝาก Split Shaft มีกี่ประเภท

Split Shaft ทุกตัวอยู่ในแนวเพลากลางเหมือนกัน แต่ไม่ได้สร้างมาเหมือนกันทุกตัว ด้านล่างคือตัวเลือกที่ทำให้แต่ละรุ่นต่างกัน — และรุ่นที่ใช้กันจริงส่วนใหญ่ผสมหลายข้อเข้าด้วยกัน

แบบชนปั๊ม

ปั๊มไฮดรอลิกยึดเข้ากับทางออกของตัวเกียร์โดยตรง ไม่ต้องมีเพลาเพิ่ม กะทัดรัดที่สุด หน้าชนปั๊มต่างกันไปตามผู้ผลิต ของฝั่งอเมริกามักเป็นหน้าแปลน SAE (ขนาด B, C หรือ D) ส่วนบางยี่ห้อใช้แบบ UNI ยึด 3 รู เหมือนตัวในรูป

แบบต่อเพลาออก

ทางออกแบบเฟืองร่องหรือหน้าแปลน ส่งกำลังผ่านเพลาไปหาอุปกรณ์ที่ติดอยู่ที่อื่นบนตัวรถ — ปั๊มน้ำหรือปั๊มดับเพลิงตัวใหญ่ ปั๊มสุญญากาศ หรือโบลเวอร์

แบบมีช่องติดเกียร์ฝากในตัว

ตัวเกียร์มีช่องติดเกียร์ฝากมาตรฐานของตัวเอง เอาเกียร์ฝากทั่วไปมายึดเพิ่มได้ แต่ละตัวมีทางออก ระบบสั่งงาน และรอบของตัวเอง

ทางออกเดียวหรือหลายทาง

บางรุ่นขับอุปกรณ์ได้ชิ้นเดียว บางรุ่นมี 2 ทางออกขึ้นไป แต่ละทางสั่งงานด้วยสวิตช์ของตัวเองในห้องโดยสาร และทางออกเดียวมักรับปั๊มได้มากกว่า 1 ตัว บางรุ่นขายเป็นตัวเปล่าที่ยังไม่มีทางออกสำหรับปั๊ม ต้องซื้อชุดขับปั๊มเพิ่มภายหลัง ไม่ว่าแบบไหน ตัวปั๊มมักซื้อแยก เลือกให้เหมาะกับงาน

แนวตั้งหรือแนวนอน

งานเดียวกันทำได้ทั้งแบบตัวตั้งและแบบตัวนอน และหันทางออกไปทางหน้ารถหรือท้ายรถก็ได้ ตัวตัดสินคือพื้นที่ระหว่างคานแชสซีกับระยะห่างจากพื้น

แบบ stationary หรือ Pump & Roll

แบบ stationary ตัดเพลาท้ายออกในโหมดเกียร์ฝาก ทำงานตอนรถจอด แบบ Pump & Roll ขับทั้งเพลาท้ายและอุปกรณ์พร้อมกัน รถวิ่งไปทำงานไปได้ — ตราบใดที่ไม่เปลี่ยนเกียร์

วิธีเข้าเกียร์

แบบมาตรฐานต้องเหยียบคลัตช์ก่อนเข้า แบบ hot shift มีคลัตช์ในตัวเอง เข้าได้โดยไม่ต้องเหยียบคลัตช์ สั่งงานด้วยลม กลไก หรือไฟฟ้าจากในห้องโดยสาร

แบบ hydrostatic

ทำมาสำหรับรถกวาดถนนและงานคล้ายกัน อุปกรณ์หมุนเต็มรอบ ขณะที่ระบบ hydrostatic พารถเคลื่อนไปช้า ๆ โดยไม่ขึ้นกับอัตราทดของเกียร์

Split Shaft ต่างจากเกียร์ฝากติดข้างเกียร์ยังไง

เกียร์ฝากส่วนใหญ่ไม่ใช่ Split Shaft แบบที่ใช้กันทั่วไปยึดอยู่ข้างเกียร์ ดึงกำลังจากเส้นทางเดียวกันแต่คนละตำแหน่ง — และตำแหน่งนี่แหละที่เปลี่ยนว่ามันทำอะไรได้ ดูจากรูปได้เลย A ยึดอยู่ข้างเกียร์ ส่วน C อยู่ในแนวเพลากลาง

Gearbox-mounted PTO bolted to the side of a truck gearbox, with a drive shaft coming off it
Aเกียร์ฝากติดข้างเกียร์ — ยึดอยู่ด้านข้างเสื้อเกียร์ มีเพลาสั้น ๆ ต่อออกไปหาอุปกรณ์
Split Shaft PTO in the driveline, with the driveshaft connected on its input flange and two pump outputs
Cเกียร์ฝาก Split Shaft แบบ Dual Output — อยู่ในแนวเพลากลาง เพลาต่อเข้าด้านหนึ่งแล้วส่งต่อออกอีกด้าน

กำลังจากเครื่องยนต์วิ่งผ่านคลัตช์ เข้าเกียร์ แล้วลงเพลากลางไปที่เพลาท้าย เกียร์ฝากคือการดึงกำลังจากเส้นทางนี้ คำถามคือดึงตรงไหน — และคำตอบเปลี่ยนว่าเกียร์ฝากตัวนั้นทำอะไรได้บ้าง

Where a gearbox-mounted PTO and a Split Shaft PTO sit on a truck driveline เครื่องยนต์ เกียร์ A เพลากลาง B เพลาท้าย กำลังเครื่องยนต์ที่วิ่งไปหาล้อ เกียร์ฝากติดข้างเกียร์ ปั๊ม 1 ตัว จากเฟือง 1 ตัว เกียร์ฝาก Split Shaft รับกำลังทั้งเพลา ขับได้ 2 ปั๊ม
A ติดข้างเกียร์ ดึงกำลังจากเฟืองตัวหนึ่งในเกียร์ ส่วน B ติดตั้งคั่นกลางเพลากลาง กำลังทั้งหมดที่เกียร์ส่งไปหาเพลาท้ายจึงต้องผ่านตัวมัน

เกียร์ฝากแบบติดข้างเกียร์ยึดเข้ากับช่องติดตั้งบนเสื้อเกียร์ — ส่วนใหญ่เป็นช่อง 6 รูหรือ 8 รู — แล้วขบกับเฟืองตัวหนึ่งในเกียร์ ตัวเล็ก มีรุ่นสำหรับเกียร์รถบรรทุกเกือบทุกรุ่น และเป็นวิธีที่ประหยัดที่สุดในการขับปั๊มไฮดรอลิก เวลาคนพูดว่า "เกียร์ฝาก" ส่วนใหญ่หมายถึงแบบนี้

ข้อจำกัดของมันอยู่ในตัวการออกแบบเลย กำลังทั้งหมดที่ส่งออกไปต้องผ่านเฟืองตัวเดียวและช่องติดตั้งช่องเดียว สำหรับรถดั๊ม รถเครน หรือรถขยะ แค่นี้เหลือเฟือ แต่สำหรับปั๊มที่ต้องกินกำลังเครื่องยนต์ส่วนใหญ่ติดต่อกันเป็นชั่วโมง มันไม่พอ

เทียบกันข้อต่อข้อ

เกียร์ฝากติดข้างเกียร์เกียร์ฝาก Split Shaft
ตำแหน่งติดตั้งข้างเกียร์ ที่ช่อง 6 หรือ 8 รูคั่นกลางเพลากลาง ระหว่างเกียร์กับเพลาท้าย
ดึงกำลังจากเฟืองตัวเดียวในเกียร์ทั้งเพลากลาง
แรงบิดที่รับได้จำกัดด้วยเฟืองตัวเดียวและขนาดช่องสูงกว่าได้หลายเท่า — ขึ้นกับรุ่น
จำนวนปั๊มที่ขับได้ส่วนใหญ่ 1 ตัว2 ตัวขึ้นไป พร้อมกัน
ทำงานขณะรถวิ่งได้บ่อย ขึ้นกับรุ่นเกียร์และงานขึ้นกับประเภท — stationary: ไม่ได้, Pump & Roll: ได้
รอบปั๊มขึ้นกับรอบเครื่องและอัตราทดของเกียร์ฝากรอบเครื่องและเกียร์ที่เลือกไว้
การติดตั้งประมาณ 2–3 ชั่วโมง ยึดเข้ากับเกียร์เพลากลางกลายเป็นเพลาสั้นสองท่อน ยึดตัวเกียร์กับแชสซี
งานที่เหมาะรถดั๊ม รถเครน รถโม่ รถขยะ รถน้ำปั๊มดับเพลิง รถดูด รถฉีดล้างท่อ รถกวาดถนน งานที่ขับหลายปั๊มพร้อมกัน

งานของคุณควรใช้แบบไหน

เริ่มจากเกียร์ฝากติดข้างเกียร์ก่อน สำหรับรถดั๊ม รถเครน รถโม่ปูน และรถขยะ มันง่ายกว่า ถูกกว่า และทำงานได้ ให้มองไปที่ Split Shaft เมื่ออุปกรณ์ต้องใช้กำลังเครื่องยนต์ส่วนใหญ่ติดต่อกันนาน ๆ — ปั๊มดับเพลิง รถดูดสิ่งปฏิกูล รถฉีดล้างท่อ — เมื่อต้องการ 2 ทางออกขึ้นไป หรือเมื่อเกียร์ไม่มีช่องติดเกียร์ฝากที่ใช้ได้ ถ้าอุปกรณ์ต้องทำงานขณะรถวิ่ง ต้องเลือกแบบ Pump & Roll

ติดตั้ง Split Shaft ต้องทำอะไรบ้าง

  • ความยาวแชสซีต้องพอ — ตัวเกียร์กินพื้นที่เพลากลางไปช่วงหนึ่ง เพลาสองท่อนที่เหลือยังต้องมีความยาวและมุมที่ใช้งานได้
  • เพลากลางกลายเป็นเพลาสั้นสองท่อน — จะตัดเพลาเดิมให้สั้นลงแล้วถ่วงสมดุลใหม่ หรือทำเพลาใหม่สองเส้นตามความยาวก็ได้ แล้วเช็คมุมเพลาให้รถยังวิ่งนิ่งเหมือนเดิม
  • ยึดกับแชสซี — ตัวเกียร์แขวนกับโครงรถด้วยขายึดของมันเอง ไม่ได้ห้อยอยู่กับเพลา
  • เบรกมือ — ถ้าเบรกมือทำงานที่เพลากลาง อาจต้องย้ายตำแหน่ง เพราะตอนเข้าเกียร์ฝาก เพลาท้ายถูกตัดออก สิ่งที่ตรึงรถไว้คือเบรก
  • เกียร์ออโต้ — ต้องล็อกเกียร์ไว้ในช่วงเดียวขณะเกียร์ฝากทำงาน จะได้ไม่เปลี่ยนเกียร์เองตอนรับภาระ
  • วิธีเข้าเกียร์ — แบบมาตรฐานต้องเข้าตอนเพลาหยุดหมุนและเหยียบคลัตช์ แบบ hot shift มีคลัตช์ในตัว ไม่ต้องเหยียบคลัตช์
ยังไม่แน่ใจว่างานของคุณควรใช้ Split Shaft หรือเกียร์ฝากติดข้างเกียร์? แจ้งรุ่นรถ รุ่นเกียร์ และสิ่งที่เกียร์ฝากต้องขับ เราบอกได้ว่าแบบไหนเหมาะ — หรือดูเกียร์ฝาก Split Shaft ที่เราผลิต